
صنعت پوشاک و مد یکی از صنایعی است که اشتغال زیادی برای ما بوجود می آورد.اندازه این صنعت در ایران حدود 12 میلیارد دلار و مقدار صادرات پوشاک در جهان حدود 400 میلیارد دلار است. صنایع نساجی حدود 3/6 و پوشاک 2/3 اقتصاد جهان ما را به خود اختصاص داده.برای ما در ایران انتخاب این صنعت برای قرار گرفتن در مسیر توسعه یکی از بهترین گزینه هایی است که داریم.بیشتر کشور های توسعه یافته از این صنایع برای پیشرفت خود استفاده کرده اند.
تاثیر طراحی بر فروش پوشاک انکار ناپذیر است.در واقع اصلی ترین موردی که بر انتخاب مشتری برای خرید یک پوشاک تاثیر می گذارد.طراحی آن و فرق آن انواع مشابه است.شاید بتوان گفت در هیچ صنعتی دیگری طراحی به اندازه این صنعت تاثیر گذار برای فروش نباشد.چرا که اصولا اشخاص به دنبال پوشاکی متفاوت از بقیه هستند,و مقدار پولی که مشتری برای یک پوشاک می پردازد رابطه مستقیمی با منحصر بفرد بودن آن دارد.
ویژگی یک طراح در این است که طرحی ارائه کند که در عین جدید بودن از زیبایی برخوردار باشد.داشتن یک معیار برای این امر نقش بسزایی دارد به این معنی که طرح ما باید یک ایده مثل آثار یک نقاش یا یک شی هنری را مبنا قرار دهد.معروف ترین اشخاص در این کار همیشه یک ایده هنری را در نظر می گیرند و طرح خود را بر مبنای آن گسترش می دهند.و در پایان کار یک کلکسیون از طرح های همنوا را خواهیم داشت.
برش کاری پارچه در مجموعه ترنج
رشتی دوزی نوعی از قلابدوزی است ک در شهر رشت داریم.پارچه های ضخیم بوسیله نخ های رنگارنگ ابریشم تزیین می شود.و یکی از هنر های اصیلی است که از قدیم برای ما به جا مانده.به طور کی در قلاب دوزی نخ ابریشم را بر روی پارچه با زیبایی خاصی می دوزیم.این کار به دو صورت انجام می دهیم,نخست با کمترین تغییرات طرح های قدیمی را باز آفرینی می کنیم.و در حالت دوم طرح های جدید ذهنی را باخلاقیت خود بوجود می آوریم. هر دو نوع زیبایی خاصی را برای ما بوجود می آورد.
ابزاری که در رشتی دوزی داریم عبارت است از : کارگاه یا جریده که در آن دو تیکه چوب به طول 100 سانتی متر، عرض 10 سانتی متر و ضخامت 5 سانتی متر داریم.و یک قلاب نوک تیز داریم.و یک چهار پایه داریم که هنرمند ما برای انجام کار روی آن می نشیند و در پایان تیاز به یک نقشه داریم:که نقشه های گل بادامی ، بته جقه قهر و آشتی، بند رومی، گل و مرغ، بته جفه ترمه ای ، بازوبندی، بته جقه ای شاخ گوزنی، گل و بوته و… که داریم.
سخن پایانی اینکه .امروزه ما بر روی انواع البسه، انواع کیف، شال، مانتو، رومیزی، رو تختی و… رشتی دوزی را انجام می دهند. همچنین این هنر در بسیاری از آموزشگاه های رشت به صورت حضوری و مجازی آموزش می دهیم .و هر روزه مدل های جدید تر و مدرن تری از این هنر تولید و به بازار عرضه می کنیم. این هنر را وقتی بر روی لباس طراحی می کنیم ، لباس را بسیار ارزشمند و چشم گیر می کنیم. با چرخ شنل دوزی می توانیم دوخت های نزدیک به رشتی دوزی و قلابدوزی ایجاد کنیم.
پس از بافت با توجه به نوع مصرف ما انتخاب می کنم که چاپ پارچه یا رنگرزی و یا هر دو را داشته باشیم. نحستین شکل آن دستی و نوع دیگر ماشینی است گه سیلک اسکرین و دیجیتالی را بطور عمده داریم, و نوع روتاری که از روی چاپ روزنامه بصورت غلتکی اقتباس کرده ایم. در دهه 1840 میلادی ماشین چاپ غلتان یا دوار توسط ریچارد هو (Richard Hoe) آمریکایی ساخته شد. بعدها کارکرد این نوع ماشین چاپ توسعه داده شد و برای چاپ پارچه نیز مورد استفاده قرار دادیم.
فاز پیش آمادگی ما عبارت است از پرز گیری,چرا که با وجودآن ما چاپ با کیفیت و شفافیت مورد نظر خود را نخواهیم داشت.در ابتدای عملیات در دستگاه با حرارت کنترل شده، پرزهای پنبه یا نخهای اضافی را میسوزانیم و از سطح پارچه حذف می کنیم .قبل از انجام هرگونه عملیاتی روی محصول ، ابتدا پارچه را می شویم. تا چربیها و روغنهای سطح و داخل آن را از بین ببریم. پس از شستشو، مرحله آهار گیری را آغاز می کنیم. شستشو و آهار گیری در دستگاه متفاوت و به سه صورت مداوم، نیمه مداوم و غیر مداوم انجام می دهیم. در انتهای عملیات شستشو و آهار گیری پارچه توسط سیلندرهای بخار به صورت خشک یا با نم بسیار کم در می آوریم و مجددا رول می کنیم.
پس از چاپ، پارچه وارد دستگاه تثبیت میکنیم در این دستگاه با کمک مواد شیمیایی از قبیل افترتریگمنت رنگها بر روی پارچه ثابت می کنیم و امکان خروج رنگ حتی پس از شستشوی پارچه را کاهش می دهیم . پس از تثبیت چاپ یا رنگ ، عرض پارچه را نیز باید تثبیت کنیم که این عمل را توسط دستگاهی به نام استنتر این مرحله نیز توسط بخار و حرارات انجام میدهیم. پس از مراحل مختلف چاپ، سفیدگری یا رنگ، پارچه را تثبیت عرض می کنیم و به قسمت بسته بندی یا طاقه منتقل می کنیم و مراحل چاپ به پایان می رسانیم.
بافت حلقوی در پوشاک اسپرت مثل تی شرت و سویی شرت و شلوار های راحتی و اسپرت به کار می بریم.از ویژگی این نوع پارچه کشسانی بالای آن نسبت به پارچه های تار و پودی است.نخ های که به کار می بریم بستگی به نوع استفاده دارد. در پارچه هایی که نیاز به کشسانی هر چه بیشتر داریم از نخ لاکرا که کش طبیعی است,استفاده می کنیم.از طرف دیگر با توجه به سبکی که مورد نطر ما است از نخ های نازک تر و طریف تر استفاده می کنیم که این بستگی به شماره ماشینی که از ان استفاده می کنیم هم دارد.
گرد بافت به نوعی پارچه می گوییم که توسط ماشینی های که گرد است,آن را می بافیم.در این نوع بافت سیلندری که سوزن ها در آن قرار دارد,به دور ماشین می چرخد و با استمرار این عمل پارچه شکل می گیرد.ماشین های قدیمی به خاطر اینکه کامپیوتر در آن وجود نداشت. باعثاین می شد که نتوانیم پارچه با نقشها و بافت های مختلف داشته باشیم. اما در حال حاضر با ورود کامپیوتر بهساخت این ماشین ها می توانیم پارچه های بسیار متنوع تر و مشتری پسند تر داشته باشیم.پارچه های این ماشین آلات به صورت طاقه ای است که پس از برای رنگ و تکمیلی پایانی به رنگرزی و … فرستاده می شود
نوعی پارچه حلقوی دیگر به نام کشباف هم داریم. که بلحاط بافت و ماشین به طور کل با ماشین گرد بافت متفاوت است.در این بافت سوزن ها بر روی صفحه ای که به آن سیلندر می گوییم.قرار گرفته اند و روکش که ابزار مختلف بافت بر روی آن قرار گرفته بر روی سیلندر به گردش در می آیید.تفاوت بارز ماشین های کشباف با گرد در این است که انواع بافت بیشتری از بافت با جلوه های بسیار زیبا تر قابل انجام توسط ما است.و تفاوت دیگر این است که در اغلب موارد بافت ها بصورت تکه ای است یعنی به طور مثال جلو و پشت و آستین های یک بلوز بصورت مجزا بافته می شود.
چاپ تریکو ترنج
میز طولی قدیمی ترین میز چاپ سیلک اسکرین است که در ایران به چاپ شابلونی معروف است.با توجه به امکانات و ابعاد مکانی که میز را در آن در قرار خواهیم داد ,ابعاد میز طولی سیلک اسکرین را تعیین می کنیم.هر چه طول میز بیشتر باشد,تعداد محصولی که در هر دور توسط ما چاپ زده می شود بیشتر خواهد بود,و تعداد بالاتری خواهیم داشت.این نوع هر چند هزینه کمتری نسبت به بقیه دارد اما بزرگترین اشکال آن مساحت زیادی است که اشغال می کند و باید توسط ما تدارک شود.
میز سیلک اسکرین چرخشی برای یک مکان با مساحت کم ,بهترین نوعی است که می توانیم انتخاب کنیم. دقت چاپ در این نوع بسیار بهتر از میز طولی است.از طرفی با تعداد کمتری پرسنل می توانیم چاپ را انجام دهیم .در ضمن می توانیم با ساخت و طراحی پلتفرمی برای کار های دوخته شده درست کنیم . از طرفی در حال حاضر با توجه به تیراژ تولیدی که در ایران داریم این نوع بهترین انتخاب برای برای ما است. شاید تنها ضعف آن هزینه اولیه بیشتر آن نسبت به نوع طولی است.
دستگاه اتوماتیک چاپ سیلک اسکرین اتوماتیک طراحی شده برای تولیدات با تیراژ بسیار بالا است,و هزینه اولیه خریدی که ما باید به پردازیم نسبت به انواع دیگر بسیار بیشتر و از طرفی هزینه سربار برای هر طرح نسبت به میز طولی و چرخشی برای ما بیشتر است.پس تنها در صورتی استفاده از این نوع میز برای ما توجیه اقتصادی دارد,کهمحصول با ت با تیراژ بالا داشته باشیم. و بالاترین مزیت آن تعداد بسیار کمتر پرسنل نسبت به بقیه انواع میز چاپ برای ما خواهد بود. نکته پایانی اینکه با وجود این دستگاه استفاده از میز های طولی و چرخشی با توجه به ابعاد مکان ما و تیراژ ما همچنان دارای توجیه است.
توضیحات بیشتر در مورد سیلک اسکرین
چاپ تریکو پوشاک انتخاب اول تولید کنندگان پوشاک روزمره و اسپرت برای نمایش هر چه بیشتر محصول خود از آن استفاده می کند.در حال حاضر برای چاپ تریکو پوشاک روش های مختلفی وجود دارد: نخست چاپ سیلک اسکرین روش دیگر دیجیتال و رو دیگر سابلیمیشن است که خود آن به چند روش تقسیم می شود.
در این روش ابتدا از طرح اولیه فیلمی توسط طراح تهیه می شود. بعد از آن نوبت به عکاسی طرح بر روی شابلون فرا می رسد.عکاسی حساس ترین مرحله روش سیلک اسکرین است. بعد از آن نوبت به اجرا می رسد که می توان از مواد اولیه پیکمنت یا اورینت و یا پلاستیزول … استفاده کرد. مجموعه ترنج چاپ تریکو به روش گفته شده را با افتخار برای تولید کنندگان محترم انجام می دهد.
در این دو روش در واقع می توان گفت فرایند تا یک جا یکسان و بعد از ان به دو بخش تقسیم می شود:طرح اولیه بوسیله نرم افزار تهیه می شود, در شیوه دیجتال طرح مستقیم بر روی تریکو پوشاک منتقل می شود. اما در روش سابلمشن طرح روی کاغذ های مخصوصی منتقل می شود و پس از آن بوسیله پرس حرارتی بر روی پوشاک منتقل می شود
سیلک اسکرین در ویکی پدیا فارسی
ب
قیچی یکی از ابزار اصلی در تولید پوشاک و دوخت و دوز از دیر باز بوده. تیغه های آن اصلی ترین قطعه موثر در کیفیت آن است و آلیاژ به کار رفته در تولید آن در کیفیت برشکاری تاثیری اصلی را دارد. دانش ساخت آلیاژ آن در دست چند کشور است.حفظ تیزی و قابلیت تیز شدن دوباره جز ویژگی نوع با کیفیت ان است.
پس از تولید پوشاک بصورت انبوه قیچی های اولیه عملا کارایی خود را از دست داد, از این رو قیچی های صنعتی وارد صنعت پوشاک گردید که بطور کل شکل آن با اسلاف سنتی خود تفاوت داشت.تیغه گرد از نمونه های اولیه بود که در ادامه تیغه های عمودی جایگزین آنها شد.
هر چند امروز برای تولید پوشاک بصورت عمده و صنعتی دیگر از قیچی های اولیه و دستی استفاده نمی شود,اما همچنان برای الگوی اولیه و دوخت و دوز پوشاک همچین برای تولید پوشاک بصورت سفازشی همچنان از نوع دستی آن استفاده می شود و در واقع می توان گفت قیچی همچنان جز ابزار اصلی تولید پوشاک است.
پیش از شنل دوزی صنعتی از سال های قبل رو دوزی به نام مشهدی دوزی بر روی لباس های مجلسی و … بانوان انجام می شد. البته پیش از آن پته که یک رودوزی سنتی و شبیه به آن در کرمان اتجام می گردیده, این دوخت برجسته بوده و باعث می شود پوشاک حتی از دور جلوه ای خاص داشته باشد .به مرور این دوخت در پوشاک هایی غیر از مجلسی هم به کار رفت و به کسانی که در این زمینه مشغول هستند مشهدی دوز گفته می شود.
شنل دوزی برای پرچم های مذهبی هم از قبل وجود داشت . در تهران یکی از این مراکز خیابان ناصر خسرو می باشد. برخی از دوزندگان بدون هیچ الگویی فقط با ذهن خود به ایجاد طرح مورد نظر می پردازند. رنگ های به کار رفته در این رو دوزی بیشتر طیفی از قزمز و سبز می باشد.

در واقع چرخ های صنعتی شنل دوزی بعد از پرچم دوزی و مشهدی دوزی وارد ایران شد. بخاطر تنوع طرح مورد استقبال تولید کنندگان پوشاک و منسوجات حتی کیف و کفش قرار گرفت .به کار گیری رنگ های الوان به این نوع دوخت جلوه خاصی می بخشد. بطوریکه در حال حاضر این رو دوزی به یکی از رسته های کاری پوشاک تبدیل گردیده.
میز های اولیه چاپ تریکو در تهران با میز های طولی آغاز کردیم.و از همان ابتدا با خطا و آزمون توسط دست اندرکاران چاپ به توسعه خود ادامه داد. یعنی بسیاری از روش های چاپ کنونی با میز های اولیه را که داریم در واقع در ایران تکوین پیدا کرده بدون اقتباس خارجی .در همین جا باید از پیشگامان این صنعت به احترام یاد کرد.که با خلاقیت خود باعث ارتقا و پیشرفت این صنعت برای ما شدند. قطعا ما بدون تلاش این عزیزان نمی توانستیم به جایگاه کنونی برسیم.

Vector knitted print
در ابتدا شابلون ها با چوب ساخته می شد و توری یا مش با منگنه بروی شابلون ها کشیده می شد عیب بزرگ این روش این بود که منگنه ها به مرور زنگ می زد و اثر نا مطلوبی روی پارچه قرار می داد. البته شابلون های چوبی همچنان وجود دارند.و توسط دانشجویان رشته های مرتبط مورد استفاده قرار می گیرد که پژوهش دانشجویان مورد استفاده ما دست اندر کاران این صنعت قرار می گیرد و بخشی از ارتقا روش های چاپ را مدیون این تلاش ها هستیم.
در ادامه تغییرات از شابلون های فلزی استفاده کردیم و به جای شابلون های چوبی از آن استفاده کردیم. با ورود شابلون های فلزی کار چاپ سیلک در ایران در زمره کار های صنعتی و کارگاهی قرار گرفت. و کارگاه های زیادی در تهران و مناطق اطراف شکل گرفت.در ابتدا ما با شابلون های سنگین روبرو شدیم. که به مرور با تغییر آهن مورد استفاده در از شابلون های سبک تر استفاده کردیم که باعث جلوگیری از هدر انرژی کارگران شدیم. که این خود باعث کارایی و بیشتر برای ما گردید.
در ابتدا چاپ سیلک اسکرین که در ایران بیشتر به چاپ به روش شابلونی معروف است با رنگ پیگمنت و اورینت پلاستیک آغاز گردید که هر دو بر پایه آب بودند ولی در ادامه رنگ های برداشت و رنگ های براق که معروف به اکلیلی و … نیز وارد کار چاپ سیلک اسکرین تریکو وارد گردید. و در ادامه از رنگ های پلاستیزول استفاده کردیم که با توجه به ویژگی آن باعث ارتقا چاپ پوشاک برای ما گردید. بخاطر اینکه د حین استفاده از آن از اب کمتری استفاده می شود بخاطر همین این مواد محیط زیست دوست است.
دقت در درجه انتخاب مش شابلون یا توری از اهمیت وویژه ای برخوردار است. چون نقش مهمی در وضوح طرح مورد نظر دارد.هر چه توری درشت تر باشد میزان رنگ عبوری بیشتر می شود اما این بستگی مستقیم به شکل مورد نظر ما دارد. و این به تجربه اما کار چاپ بستگی دارد. بطور مشخص در طراح های تصویری باید از تور های ظریف تر استفاده کنیم تا به جلوه مورد نظر برسیم.یعنی ممکن است ما بهترین رنگ و عکاسی را انجام دهیم اما بخاطر توری که استفاده کرده ایم اصلا به طرح مورد نظر نرسیم
یکی از عوامل اصلی کیفیت چاپ سیلک نوع توری شابلون می باشد. .
– مقاومت کششی بالای توری شابلون موجب می شود که هنگام تورکشی روزنه ها هیچ آسیبی ندیده و کیفیت خود را حفظ نمایند.
– تنوع آن برای کیفیت های متفاومت چاپ چه از نظر ضخامت و چه از نظر مش بندی و شماره موجود می باشد.
– در برابر حلال ها و مواد شیمیایی مخصوص چاپ کاملا مقاوم می باشد.
– این توری ها در مجاورت مواد چاپ منقبض یا متورم نگشته و اندازه روزنه های خود را حفظ می نماید.
– نسبت به لاک های شابلونی چسبندگی مناسب را دارا می باشد.
شماره مش ها از 8شروع میشود که درشت ترین شماره توری و 200ریز ترین شماره توری میباشد
توری ها دارای چند سری میاشند
سری T
سری S
سری HD
سری کلندر
توری های سری T معمولا برای مصارف عمومی بکار میروند و کارایی بیشتری دارند و توری های HD دارای نخ ضخیم میباشند و همچنین توری های کلند برای چاپ های ورنی و یو وی کاربرد داند
مش ها معمولا در چند رنگ تولید میشوند که توری سفید بشترین کاربرد و مصرف را دارد
و توری های زرد و قرمز مصرف کمتری دارند
حساسیت در مش های سفید رنگ بسیار بالاتر از توری های رنگی میباشد که بصورت مثال زمان نوردهی شابلون های رنگی دو برابر شابلون هایی با توری رنگ سفید میباشد و از توری های رنگی معمولا برای چاپ های ریز و یو وی استفاده میکنند
پر مصرف ترین شماره های توری 43 و 48 و 77 و 120می باشد
که شماره های 43 و 48 معمولا برای چاپ لباس و تیشرت استفاده میشودو اگر پارچه دارای پرز و پشم بود از توری شماره 36استفاده میشود
اگر بخواهید از رنگ طلایی و نقره ای برای چاپ استفاده کنید باید توری هایی با شماره کمتر و درشت تر استفاده کنید مثلا روی نایلون از شماره 80 و روی ساک دستی پارچه ای از شماره 48استفاده میکنند. چون رنگ های طلاایی و نقره ای از اکلیل هایی با شماره های مختلف از لحاظ درشتی و ریزی ساخته میشوند که به تناسب آن باید توری را انتخاب کرد که اکلیل بتواند از روزنه های توری عبور کند و چاپ قابل قبولی روی جنس چاپی بنشیند.
در مجمعوعه ترنج چاپ تریکو با مش مناسب مطابق هر طرح انتخاب می شود.
